Başkan Donald Trump, ABD’nin İran’la nükleer anlaşmadan çekilme kararı aldığını açıkladı. Beyaz Saray’da açıklama yapan Trump, 2015 tarihli anlaşmayı, “özünde kusurlu”, bir yalana dayanan ve “en başından imzalanmaması gereken korkunç ve tek taraflı” bir anlaşma olarak niteledi.

Trump, anlaşmanın İran’ın uranyum zenginleştirmesine olanak tanırken, balistik füze programı ve Ortadoğu’daki “istikrar bozucu” eylemlerini durdurma bağlamında hiçbir getirisi olmadığını savundu. Trump, üzerinde düzeltmeler yapılmazsa Amerika’yı anlaşmadan çekeceği yönünde geçmişteki sözlerini hatırlatarak, “ABD boş tehditler savurmaz. Bir söz verirsem onu tutarım” diye konuştu.

Başkan Trump, İran’a yönelik yaptırımların en üst düzeyde tekrar yürürlüğe konacağını da açıklarken, diğer tüm ülkeleri de İran hükümetine yardım etmemeleri yönünde uyardı.

Trump, anlaşmanın devamına izin vermesi halinde yakında nükleer bir silahlanma yarışının görüleceğini öne sürdü.

İran’ı “büyük terör rejimi” olarak tanımlayan Trump, “rejimin attığı hiçbir adımın, nükleer silahlar ve bu silahları kullanma araçlarını geliştirme çabasından daha tehlikeli olmadığını” söyledi.

Trump, Amerika’nın “nükleer şantaja boyun eğmeyeceğini” ve “’Amerika’ya ölüm’ sloganları atan bir rejimin” nükleer silahlara erişimine izin vermeyeceğini belirtti

Başkan Trump, bu kararını müttefiklerle istişarelerinden sonra aldığını da kaydetti.

İran halkı için “harika şeylerin” olabileceğini de ifade eden Trump, İranlıların bir gün “yeni ve kalıcı bir anlaşma yapmak isteyeceği” tahminini dile getirerek, “Bunu yaptıklarında, ben de hazırım, istekliyim ve yapabilirim” dedi. Trump, yeni bir anlaşmanın “hepimizin Ortadoğu’da istediği barış ve istikarın” önünü açabileceğini belirtti.

Trump, açıklamasının ardından ülkesini anlaşmadan çeken başkanlık genelgesini imzaladı.

İşlerin sonlandırılması için 90 ve 180 günlük süre tanınacak

Trump yönetimi, İran’a yönelik nükleer yaptırımları hemen geçerli olmak üzere yeniden devreye soktuğunu ancak İran’la iş yapan şirketlere bu faaliyetlerini sonlandırmaları için geçiş dönemi tanınacağını açıkladı.

ABD Maliye Bakanlığı, geçiş dönemlerinin “90 ve 180 günlük” olacağını belirtti ancak hangi yaptırımların hangi zaman dilimine gireceği konusunda ayrıntı vermedi. Bakanlık, bu dönemlerin sonunda yaptırımların “tam kapsamlı” şekilde yürürlüğe gireceğini belirtti.

Maliye Bakanlığı, bunun, İran’la iş yapmaları halinde Amerikalı olmayanların de cezalandırılmasını öngören ikincil yaptırımları da içerdiğini kaydetti.

Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton da, şu andan itibaren geçerli olmak üzere hiç kimsenin İran’la yeni iş sözleşmeleri imzalamaması gerektiğini belirtti.

Amerikalıların üçte birinden azı Trump’la aynı görüşte

Bu arada Reuters/Ipsos ortak anketine göre, Amerikalıların üçte birinden azı Başkan Trump’ın ABD’yi İran’la nükleer anlaşmadan çekme kararına katılıyor.

Anket 4-8 Mayıs günleri arasında yapıldı. Katılımcıların yüzde 29’u İran anlaşmasının sona erdirilmesinden yana görüş beyan ederken, yüzde 42’lik kesimse Amerika’nın anlaşmada kalması gerektiğini savundu. Yüzde 28’lik oransa görüş belirtmedi.

Ankete göre, Cumhuriyetçi Parti’ye kayıt yaptıranların bile sadece yüzde 44’ü Trump’ın kararına destek veriyor.

Ruhani. “Diğer 5 ülke ile devam edeceğiz”

İran Cumhurbaşkanı Ruhani, ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin kabul edilemez olduğunu ve İran halkının nükleer anlaşmadan taleplerini elde edebileceğini görmeleri halinde anlaşmanın devam edeceğini söyledi.

İran Devlet Televizyonunda halka hitap eden Ruhani, ABD olmaksızın diğer ülkelerle nükleer anlaşma sürecini sürdüreceklerini belirtti.

Ruhani, “Dışişleri bakanlığımıza önümüzdeki birkaç hafta içerisinde Avrupa ülkeleri, Rusya ve Çin’le gerekli görüşmeleri gerçekleştirmesi talimatı verdim. Eğer bu kısa zamanda biz, 5 ülkenin iş birliğiyle İran halkının nükleer anlaşmadan taleplerini elde edebileceğimizi görürsek nükleer anlaşma devam edecektir” dedi.

Nükleer anlaşmanın sadece İran ve ABD arasında yapılan bir anlaşma olmadığına değinen Ruhani, “Nükleer anlaşma İran ile 5 ülke arasında gerçekleştirilmiştir. Bundan böyle 5+1’den, anlaşmayı ihlal eden 1 ülke çıkmıştır. Bu durumda 5 ülke anlaşmayla ilgili neler yapacak, bakacağız” ifadelerini kullandı.    

ABD’nin nükleer anlaşmanın şartlarına riayet etmediğini, buna karşın İran’ın anlaşma çerçevesinde sözlerini yerine getirdiğini öne süren Ruhani, “ABD, anlaşmadan çıktığını açıkladı. Nükleer anlaşmanın yapılmasından bu yana hangi sözünü yerine getirdi ki?” değerlendirmesinde bulundu.

Ruhani, “İran Atom Enerjisi Kurumuna endüstriyel düzeyde nükleer zenginleştirme sürecine dönülmesi talimatı vereceğim. Birkaç hafta içerisinde yeniden zenginleştirme çalışmalarına başlayacak kapasiteye sahibiz” şeklinde konuştu.

ABD Başkanı Trump, İran ile 5+1 ülkeleri (ABD, İngiltere, Fransa, Rusya, Çin ve Almanya) arasında yaklaşık 23 ay süren görüşmeler sonrası 2015 yılının temmuz ayında imzalanan nükleer anlaşmadan çıktığını açıklamıştı.

Trump, ABD’de siyaset sahnesine çıktığından bu yana İran karşıtı açıklamalar yapmış, seçimlerin ardından ABD Başkanı olmasıyla nükleer anlaşmadan çıkacağını söylemişti. İlerleyen günlerde ABD, İran tarafından söz konusu anlaşmadaki taahhütlerini yerine getirmemekle suçlanmış, Tahran ise ilk açıklamalarında oyun bozan taraf olmayacağını ve anlaşmadan çıkmayacağını bildirmişti.

ABD’nin nükleer anlaşmayla ilgili açıklamalarının netleşmesiyle Tahran yönetimi de ABD’nin anlaşmadan çıkması durumunda kendilerinin de çıkabileceğini hatta Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’ndan (NPT) ayrılmalarına kadar devam edecek adımlarda bulunacağını duyurmuştu. Tahran yönetimi, bir taraftan da anlaşmaya imza atan Avrupa ülkelerine ABD’nin anlaşmada kalması konusunda ikna etmeleri için çağrıda bulunmuş, son olarak İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, ABD’nin anlaşmadan çıkması durumunda pişman olacağını ve dünya ile yapıcı ilişkiler kurmak istediklerini ifade etmişti.

Kaynak: Amerika’nın Sesi-Anadolu Ajansı

Benzer Haber Getir
Daha Fazla  Sibel Yeşilmen
Daha Fazla  ABD

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Lütfen şuralara da bakın

ABD, İngiltere ve Fransa Suriye’yi havadan vurdu… Trump: “ABD Silahlı Kuvvetlerine Esat’ın kimyasal silah kapasitesine saldırı başlatma emri verdim”

Başkan Donald Trump, Suriye’ye saldırı emri verdiğini açıkladı. ABD halkına seslenen Başka…